Laaggeletterdheid
Samen werken aan beter lezen en schrijven
In Nederland hebben veel mensen moeite met lezen en schrijven. Dat kan grote invloed hebben op het dagelijks leven. KopGroep Bibliotheken helpt om deze achterstand te verkleinen.
Ongeveer 3 miljoen volwassenen tussen de 16 en 75 jaar heeft moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Vooral mensen boven de 55 jaar en mensen zonder diploma op havo-, vwo-, mbo 3/4-, hbo- of wo-niveau hebben vaker moeite met deze basisvaardigheden. Ook komt dit vaker voor bij mensen die niet in Nederland zijn geboren, en van wie ook de ouders niet in Nederland zijn geboren. Tussen mannen en vrouwen is er geen duidelijk verschil. (Bron: Buisman et al., 2024)
Wat betekent laaggeletterdheid?
Iemand die laaggeletterd is, heeft moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Daardoor is het ook lastig om met een computer of smartphone om te gaan. Laaggeletterden halen niet het basisniveau dat nodig is om goed mee te doen in de samenleving. De overheid heeft dat minimum vastgesteld op het niveau van vmbo of mbo-2/3.
Wat betekent laaggecijferdheid?
Laaggecijferdheid betekent dat iemand moeite heeft met getallen en cijfers in het dagelijks leven. Denk aan het lezen van een rekening, het berekenen van korting of het begrijpen van een grafiek. Wie laaggecijferd is, mist (deels) de kennis, vaardigheden en het zelfvertrouwen om hiermee om te gaan.
Hoe herken je de signalen van laaggeletterdheid?
- Alleen kijken naar een tekst, zonder de ogen te bewegen over de tekst
- Zeggen: 'Dat vul ik thuis wel even in'
- Geen e-mailadres hebben
- Moeite hebben met mobiel bankieren
- Lange periode werkloos zijn
- Een uur te vroeg of te laat op een afspraak zijn
- Moeite hebben met navigatie
- Zeggen 'de bril vergeten zijn' als ze iets moeten lezen of schrijven
- Slecht leesbaar handschrift (met fouten)
- Geen punten of komma's gebruiken
Wat kan jij doen?
Als je vermoedt dat iemand moeite heeft met lezen, schrijven of rekenen, dan is het in eerste instantie belangrijk om dit te benoemen. En hulp aan te bieden.
De bibliotheek helpt achterstanden te voorkomen én te verkleinen
Veel bibliotheken zetten zich actief in om laaggeletterdheid tegen te gaan. Ook KopGroep Bibliotheken doet dat. In 2023 bood bijna elke bibliotheek in Nederland (96%) taalondersteuning aan volwassenen. Vaak gebeurt dat via persoonlijke begeleiding of oefenen in een vaste groep in een Taalhuis.
Wat kun je doen als doorverwijzer?
Heb je het vermoeden dat iemand moeite heeft met lezen, schrijven of rekenen, dan is het belangrijk om dit te benoemen en hulp aan te bieden. Hier vind je meer informatie over wat jij kunt doen om iemand te helpen.
Bezoek de activiteiten in de bibliotheek
In de bibliotheek is er van alles te doen om beter te worden in taal, digitaal en rekenen. Zing mee met Evelien, maak nieuwe vrienden in het Taalcafé of bezoek een van onze spreekuren.
Omgaan met laaggeletterdheid
Wil jij leren omgaan met laaggeletterdheid? Volg dan de cursus Omgaan met Laaggeletterdheid via GoodHabitz. Ben je lid van de bieb? Dan kun jij gratis cursussen via GoodHabitz volgen.
Luister de podcast over laaggeletterdheid
Wat kom je allemaal tegen in het leven van alledag? En hoe is het voor een partner om te leven met een laaggeletterde? Veel mensen in Nederland tussen de 16 en 65 jaar hebben moeite met lezen en schrijven. Hoe is het om laaggeletterd te zijn?
