2. Maatschappelijke en persoonlijke waarde van de bibliotheek (2015)

In dit onderzoek is in kaart gebracht hoe de leden van de KopGroep Bibliotheken kijken naar de waarde van de bibliotheek, zowel voor de maatschappij als voor henzelf.

Leden van KopGroep Bibliotheken kennen de bibliotheek een grote maatschappelijke waarde toe. Ze zien die vooral op het gebied van ontspanning, inspiratie en economisch welzijn. Zo vindt 93% dat de bibliotheek mensen met minder geld ook toegang geeft tot kennis. Een grote groep panelleden zou een laaggeletterde of digitaal niet vaardige buurman/buurvrouw doorverwijzen naar cursussen of spreekuren van de bibliotheek.

Voor zichzelf zien de panelleden vooral waarde op het gebied van kennis vergroten, genieten van kunst en literatuur en geld besparen. Ze komen dan ook meestal naar de bibliotheek met als doel: het zoeken van ontspanning, persoonlijke ontwikkeling en het genieten van kunst en literatuur. In vergelijking met andere landen ligt de nadruk voor Nederlandse leden relatief veel op ontspanning en leesplezier en minder op zakelijke doelen. Ook de sociale functie komt naar voren: leden van KopGroep raken in gesprek met mensen die ze normaal niet spreken (18%) en geven aan zich door de bibliotheek minder eenzaam te voelen (8%).

Advies
KopGroep Bibliotheken kan de maatschappelijke waarde voor mensen verhogen op de volgende manieren:

  • Ga na op welke manier KopGroep Bibliotheken zelf waarde wil bieden. Vooral op het gebied van leesplezier en persoonlijke ontwikkeling, zoals nu het geval is, of liever ook focus op andere gebieden? Breng in kaart welke stappen gezet kunnen worden om tot de gewenste uitstraling te komen.
  • Gebruik bestaande leden ook om de dienstverlening voor kwetsbare groepen (zoals laaggeletterden/minder digitaal vaardigen) te promoten.
  • Overtuig de gemeente door aan te sluiten op wat er leeft en op wat de wethouders/raadsleden belangrijk of aansprekend vinden. Met een kort, bondig en positief verhaal kan KopGroep communiceren waar de bibliotheek voor staat. Gegevens uit dit onderzoek zijn goed te gebruiken, aangevuld met bijvoorbeeld onderzoek onder andere doelgroepen, bibliotheekgegevens en onderzoeken die elders gedaan zijn.  

Actiepunten KopGroep Bibliotheken
KopGroep Bibliotheken is regelmatig in gesprek met de ambtenaren en wethouders van de vier gemeenten: Den Helder, Texel, Schagen en Hollands Kroon. Samen wordt gekeken hoe we de toekomst in willen gaan. Wat zijn de sterke punten van KopGroep Bibliotheken en waar moet aan gewerkt worden? Voor elke gemeente liggen er andere prioriteiten en daar moet rekening mee gehouden worden. Aangegeven is dat jeugd, niet zelfredzame ouderen en laaggeletterden over het algemeen de focus krijgen/hebben. Daarnaast worden de zelfredzame volwassenen niet vergeten en is KopGroep Bibliotheken nog steeds sterk in het organiseren van aansprekende activiteiten voor deze groep.